Rà soát pháp lý: 15/10/2026 · Read in English
Doanh nghiệp đã có video của nhân viên hoặc KOL chưa chắc đã có quyền dùng video đó để tạo AI avatar. Công nghệ tổng hợp có thể tạo lời nói, biểu cảm và bối cảnh mà người thật chưa từng thực hiện. Vì vậy, phạm vi cho phép cần được kiểm tra trước khi đưa bản ghi lên nền tảng.
Quyền quay chụp khác gì quyền tạo bản sao số?
Một thỏa thuận cho phép đăng video giới thiệu doanh nghiệp có thể chỉ bao gồm bản ghi cụ thể, trong một chiến dịch và thời hạn xác định. Tạo avatar có thể phát sinh thêm việc trích xuất khuôn mặt, tổng hợp giọng nói, tạo kịch bản mới, dịch sang ngôn ngữ khác hoặc cung cấp công cụ cho đại lý.
Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 bảo vệ quyền của cá nhân đối với hình ảnh và đặt ra nguyên tắc đồng ý, thù lao khi khai thác thương mại, trừ thỏa thuận khác. Những ngoại lệ trong điều luật phải được xem xét theo điều kiện thực tế. Việc tìm được ảnh trên mạng, ảnh sự kiện hoặc video trên tài khoản công khai không phải là căn cứ tự động để nhân bản nhân vật cho quảng cáo.
Ba lớp quyền cần đối chiếu
| Lớp quyền | Cần làm rõ | Tài liệu nên kiểm tra |
|---|---|---|
| Người xuất hiện | Phạm vi cho phép dùng hình ảnh, giọng nói, danh tính; mục đích và hạn chế nội dung | Thỏa thuận với cá nhân và giấy tờ về thẩm quyền đại diện, nếu có |
| Bản ghi và nội dung | Quyền của đơn vị sản xuất, người biểu diễn và chủ thể quyền liên quan, tùy trường hợp | Hợp đồng sản xuất, bàn giao, giấy phép khai thác |
| Dữ liệu cá nhân | Căn cứ thu thập, phân tích, tạo mô hình, lưu trữ và chuyển dữ liệu | Thông báo xử lý, bằng chứng đồng ý nếu áp dụng, thỏa thuận xử lý dữ liệu |
Một chữ ký xác nhận “đồng ý quay phim” không nhất thiết giải quyết cả ba lớp. Ngược lại, việc doanh nghiệp sở hữu tệp video cũng không có nghĩa doanh nghiệp sở hữu danh tính hoặc mọi quyền nhân thân của người trong video.
Với nhân viên, nên tách rõ mục đích công việc và mục đích avatar
Hồ sơ tuyển dụng hoặc quản lý nhân sự được thu thập cho mục đích riêng. Không nên mặc định quyền dùng ảnh hồ sơ để tạo người dẫn AI quảng bá sản phẩm. Nếu dựa trên sự đồng ý để xử lý dữ liệu, Điều 9 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân yêu cầu sự tự nguyện, có thông tin và cụ thể theo mục đích; sự im lặng không phải là đồng ý.
Doanh nghiệp nên giải thích dữ liệu nào được thu, avatar nói về nội dung gì, có phát hành công khai không, nền tảng nào tiếp nhận và thời hạn sử dụng. Cần có đầu mối tiếp nhận yêu cầu của nhân viên và phương án khi thay đổi vị trí hoặc nghỉ việc. Không nên gộp một quyền sử dụng vô hạn vào biểu mẫu hành chính mà người ký không hiểu hệ quả.
Với KOL và người đại diện thương hiệu, cần kiểm soát nội dung mới
Thỏa thuận nên xác định ngành hàng, sản phẩm cạnh tranh, quyền duyệt kịch bản, điều kiện sửa giọng và chuyển ngôn ngữ. Việc đại diện quản lý ký thay cần được kiểm tra về thẩm quyền và phạm vi. Cho phép sử dụng hình ảnh trong một sản phẩm không đồng nghĩa cho phép nhân vật phát ngôn về sản phẩm khác.
Ví dụ, quyền dùng avatar giới thiệu phần mềm nội bộ không nên được suy rộng thành quyền phát hành lời chứng thực về sản phẩm sức khỏe. Cần đánh giá lại quyền đã được cấp, tính chính xác của phát ngôn và pháp luật quảng cáo áp dụng.
Khi rút lại sự đồng ý hoặc chấm dứt hợp tác
Yêu cầu rút lại sự đồng ý xử lý dữ liệu và việc chấm dứt quyền khai thác theo hợp đồng là những vấn đề cần xem xét cùng nhau nhưng không hoàn toàn đồng nhất. Phải xác định căn cứ xử lý, phạm vi yêu cầu, nghĩa vụ theo luật và thỏa thuận còn hiệu lực; không nên hứa rằng mọi nội dung đã phát hành sẽ biến mất ngay lập tức.
Nên có danh mục video đã xuất bản, danh sách tài khoản được tạo nội dung, đầu mối yêu cầu nhà cung cấp khóa avatar, cơ chế xử lý dữ liệu và bản sao lưu. Đối với nội dung bị sử dụng vượt phạm vi, cần lưu chứng cứ và xem xét biện pháp bảo vệ quyền phù hợp; Điều 32 có quy định về quyền yêu cầu Tòa án xử lý hành vi sử dụng hình ảnh vi phạm.
Hồ sơ nên chuẩn bị trước khi triển khai
- Bản ghi dự kiến sử dụng và hợp đồng tạo ra bản ghi đó.
- Mô tả avatar, mục đích, kênh, ngôn ngữ, thời hạn và người được quyền thao tác.
- Thỏa thuận với người được mô phỏng, thông tin xử lý dữ liệu và quy trình duyệt nội dung.
- Điều khoản nền tảng AI, phương án kết thúc và xử lý khi có yêu cầu từ cá nhân.
KM UNION có thể rà soát chuỗi quyền, soạn thảo hoặc điều chỉnh thỏa thuận và hỗ trợ xây dựng quy trình phối hợp giữa nhân sự, marketing, pháp chế và đơn vị kỹ thuật. Mục tiêu là giúp phạm vi sử dụng rõ ràng và khả thi trong hoạt động thực tế.
Căn cứ để đọc cùng bài viết
- Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13 — Điều 32
- Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15
- Nghị định 356/2025/NĐ-CP
- Luật Trí tuệ nhân tạo 134/2025/QH15 — Điều 11, 35
- Nghị định 142/2026/NĐ-CP — Điều 16–19
Nội dung được rà soát ngày 15/10/2026, cung cấp thông tin sơ bộ để tham khảo, không thay thế tư vấn cho một cá nhân, hợp đồng hoặc dự án cụ thể. Cần đối chiếu hồ sơ thực tế, thời điểm áp dụng và quy định chuyển tiếp. Vui lòng liên hệ KM UNION để xác định phạm vi tư vấn chính thức.
Bài viết liên quan
- Hợp đồng AI avatar người thật và 6 nội dung cần làm rõ
- AI avatar và dữ liệu cá nhân: kiểm tra trước khi tải bản ghi
- Hợp đồng nhà cung cấp AI avatar: duyệt nội dung, gắn nhãn và bàn giao
Liên hệ KM UNION: legal@kmunion.vn · 0932 124 427.
