Cập nhật: 24/09/2026. Phạm vi: đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp thành lập theo pháp luật Việt Nam.
Doanh nghiệp đã có giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp không có nghĩa là mọi cửa hàng hoặc cơ sở mở thêm đều được tự động ghi nhận. Khi sử dụng mặt bằng mới, cần xác định hình thức đơn vị và hoàn thành thủ tục tương ứng.
Trước hết, xác định đúng hành vi
Cần phân biệt chậm nộp hồ sơ với không thực hiện đăng ký/thông báo; đồng thời phân biệt vi phạm đăng ký với vi phạm thuế. Ngày thuê nhà không luôn trùng ngày quyết định thành lập hoặc ngày bắt đầu hoạt động. Hồ sơ thuê, quyết định nội bộ, hóa đơn, dữ liệu bán hàng và tình trạng đăng ký là căn cứ cần kiểm tra.
Khung xử phạt đăng ký đã thay đổi từ 21/07/2026
Điều 44 Nghị định 122/2021/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 288/2026/NĐ-CP đã bổ sung, cập nhật xử lý vi phạm về đăng ký hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện, thông báo lập địa điểm kinh doanh và các thay đổi liên quan. Với tổ chức thuộc phạm vi áp dụng, các khung được quy định như sau:
| Hành vi thuộc Điều 44 | Khung xử lý |
|---|---|
| Quá hạn từ 01 đến 10 ngày | Cảnh cáo |
| Quá hạn từ 11 đến 30 ngày | 10–20 triệu đồng |
| Quá hạn từ 31 đến 90 ngày | 30–40 triệu đồng |
| Quá hạn từ 91 ngày trở lên | 50–60 triệu đồng |
| Không thực hiện đăng ký/thông báo thuộc khoản 5 | 30–70 triệu đồng; buộc thực hiện thủ tục tương ứng |
Đây là khung theo hành vi, không phải mức phạt tự động cho mọi mặt bằng chưa đăng ký. Cần xác định thời điểm vi phạm, thời hiệu, quy định chuyển tiếp, tình tiết và điều khoản áp dụng. Không cộng các mức trong bảng cho cùng một hành vi. Không nên sử dụng máy móc các mức phạt trong bài viết xuất bản trước ngày sửa đổi.
Rủi ro thuế và hóa đơn cần kiểm tra riêng
- Thông tin đăng ký thuế hoặc địa chỉ thực tế chưa thống nhất với dữ liệu quản lý.
- Doanh thu tại cơ sở chưa được ghi nhận hoặc khai đúng nơi, đúng kỳ.
- Hóa đơn lập không đúng thông tin hoặc không được lập khi có nghĩa vụ.
- Chứng từ thuê, thanh toán và hồ sơ chứng minh chi phí không đầy đủ.
Không đăng ký địa điểm không tự động đồng nghĩa với trốn thuế, cũng không đủ để khẳng định toàn bộ chi phí thuê đều bị loại. Khấu trừ thuế và chi phí được trừ còn phụ thuộc giao dịch thực tế, chứng từ, thanh toán và quy định áp dụng. Nếu có hành vi thuế riêng, phải đối chiếu Nghị định 125/2020/NĐ-CP và các sửa đổi hiện hành, trong đó có Nghị định 310/2025/NĐ-CP; số tiền thuế, tiền chậm nộp và tiền phạt được xác định theo hồ sơ.
Ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh
Hồ sơ không thống nhất có thể gây khó khăn khi xin giấy phép chuyên ngành, làm việc với ngân hàng, đối tác hoặc khi cơ quan quản lý kiểm tra. Mặt bằng còn phải đáp ứng công năng, phòng cháy, môi trường và điều kiện chuyên ngành nếu thuộc diện áp dụng. Đăng ký đơn vị không thay thế các điều kiện này.
Nên làm gì khi đã hoạt động?
- Ghi nhận trung thực quá trình mở và vận hành cơ sở; không sửa ngày hoặc tạo hồ sơ giả.
- Rà soát hình thức đăng ký, ngành nghề, giấy phép và hồ sơ thuế.
- Chuẩn bị thủ tục khắc phục cùng phương án xử lý nghĩa vụ phát sinh.
- Phối hợp luật sư và người phụ trách kế toán trước khi giải trình.
Nguồn Chính phủ giải thích khung phạt tháng 7/2026; giới thiệu sửa đổi xử phạt thuế, hóa đơn.
Căn cứ và nguồn tham khảo
- Luật Doanh nghiệp 2020, đọc cùng các sửa đổi hiện hành
- Nghị định 168/2025/NĐ-CP, đọc cùng Nghị định 296/2026/NĐ-CP
- Nghị định 288/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 122/2021/NĐ-CP về xử phạt
Trao đổi hồ sơ với KM UNION
KM UNION hỗ trợ lựa chọn mô hình, rà soát hồ sơ và thực hiện thủ tục theo ủy quyền. Công việc kế toán, thuế được phối hợp với đối tác có chuyên môn và điều kiện hành nghề phù hợp. Phạm vi, bên thực hiện, tiến độ dự kiến và phí được thống nhất trước; kết quả phụ thuộc hồ sơ và việc xem xét của cơ quan có thẩm quyền.
Xem chuyên đề chi nhánh, văn phòng đại diện và địa điểm kinh doanh hoặc liên hệ legal@kmunion.vn · 0932 124 427 để kiểm tra trường hợp cụ thể.
Thông tin được rà soát tại ngày 24/09/2026, chỉ có giá trị tham khảo chung, không phải là ý kiến tư vấn pháp lý chính thức cho bất kỳ vụ việc cụ thể nào. Cần đối chiếu hồ sơ thực tế và pháp luật tại thời điểm thực hiện.
